Σχεδιαστές: Κώστας Παναγή, Μαριάννα Ιακώβου, Σοφία Μαλέκου, Ξένια Χριστοδούλου
ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
Γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1900 και πέθανε το 1994. Μεγάλος ζωγράφος του οποίου το όνομα ταυτίστηκε με τη σύγχρονη κυπριακή τέχνη. Αποτύπωσε στον καμβά του τον αυθεντικό κόσμο της Κύπρου και δίδαξε ως καθηγητής τέχνης γενεές γενεών στο Διδασκαλικό Κολλέγιο Μόρφου και σε σχολεία της Λευκωσίας και ανέδειξε νέους καθώς και παραγνωρισμένους λαϊκούς ζωγράφους. Ανέπτυξε πλούσια κοινωνική και πολιτιστική δράση. Ως μέλος της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών, εργάστηκε για τη συλλογή έργων λαϊκής τέχνης και την οργάνωση του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης του οποίου ήταν Διευθυντής από την ίδρυσή του. Τα έργα του παρουσιάστηκαν σε πολλές ατομικές, ομαδικές και θεματικές εκθέσεις και σήμερα κοσμούν πολλές πινακοθήκες της Κύπρου και της Ελλάδας. Σ’αυτόν είναι αφιερωμένο από το φίλο του νομπελίστα ποιητή Γιώργο Σεφέρη το ποίημά του «Λεπτομέρειες στην Κύπρο.» Το 1993 τιμήθηκε από την Κυπριακή Πολιτεία με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών.
ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΠΙΕΡΙΔΗΣ
Γεννήθηκε στο Τσέρι το 1908 και πέθανε στο Βουκουρέστι το 1968. Σημαντικός, στρατευμένος στην αριστερά, ιδεολόγος ποιητής, που υπηρέτησε με συνέπεια τις αρχές της ειρήνης και της συναδέλφωσης των λαών. Είναι αδελφός του μεγάλου Κύπριου πεζογράφου Γιώργου Φιλίππου Πιερίδη. ΄Εδρασε αρχικά στην Αίγυπτο, όπου βρισκόταν η οικογένειά του και από νεαρή ηλικία συμμετείχε δραστήρια σε κοινωνικούς αγώνες καθώς και στον αντιναζιστικό αγώνα κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το καλοκαίρι του 1947 ήλθε και εγκαταστάθηκε στην Αμμόχωστο και μετά στο Βουκουρέστι, για να επανέλθει στην Κύπρο μετά την ανακήρυξή της σε ανεξάρτητο κράτος το 1960. ΄Εγραψε τόσο στον παραδοσιακό όσο και στον ελεύθερο στίχο. Η ρωμαλέα ποίησή του χαρακτηρίζεται από βαθειά πίστη και αγάπη για τον άνθρωπο και την ιδιαίτερη του πατρίδα Κύπρο. Αποκορύφωμα της ποίησής του είναι το ποιήμά του «Κυπριακή Συμφωνία». Εκτός από την ποίηση ασχολήθηκε, επίσης, με τη δημοσιογραφία και την κριτική.
ΜΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ
Γεννήθηκε το 1892 στη Λάρνακα όπου φοίτησε στην εκεί Αστική Σχολή και στο τότε πεντατάξιο ημιγυμνάσιο της ίδιας πόλης. Εργάστηκε προσωρινά ως δάσκαλος και αργότερα ως υπάλληλος της Μητρόπολης Κιτίου. Σε νεαρή ηλικία μετοίκησε στην Αθήνα όπου έζησε μέχρι το τέλος της ζωής του. Πέθανε το 1979. Στην Αθήνα επιδόθηκε στη λογοτεχνία και όλες του οι επαγγελματικές δραστηριότητες σχετίζονταν με το βιβλίο. ΄Ιδρυσε βιβλιοπωλείο, τον εκδοτικό οίκο «Λογοτεχνία» και εξέδιδε το λογοτεχνικό περιοδικό «Πνευματική Ζωή». Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών της οποίας διετέλεσε γενικός γραμματέας και πρόεδρος. Συμμετείχε πολύ ενεργά στην πνευματική ζωή της Αθήνας. Θεωρείται πολύ σημαντικός Κύπριος πεζογράφος που έχει να επιδείξει ογκώδες πεζογραφικό έργο. Εκτός από διηγήματα και μυθιστορήματα, έγραψε ταξιδιωτικά, θεατρικά έργα, χρονογραφήματα, ομιλίες και αρκετές μελέτες για πνευματικά θέματα. Τα έργα του είναι κυρίως κοινωνικά και θρησκευτικά, αντλημένα από την παράδοση και γι’ αυτό χαρακτηρίστηκε ως «ο πεζογράφος των φτωχών και ταπεινών, των τίμιων και των καλών ανθρώπων.»
ΜΑΡΙΑ ΡΟΥΣΙΑ
Γεννήθηκε στο Κάιρο το 1894 από γονείς κυπριακής καταγωγής και πέθανε το 1957 στην Αλεξάνδρεια, όπου έζησε μετά τη 1914. Δημοσίευσε χρονογραφήματα στην εφημερίδα «Ταχυδρόμος» της Αλεξάνδρειας για θέματα κοινωνικά, αλλά και άρθρα για τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία, για την εκπαίδευση, καθώς και βιβιλιοκριτικές. Δημοσίευσε επίσης ταξιδιωτικές εντυπώσεις για την Κύπρο και τη Ελλάδα, όπως και μεταφράσεις λογοτεχνικών έργων. Στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπηρέτησε ως εθελόντρια νοσοκόμα στα τμήματα του ελληνικού στρατού της Μέσης Ανατολής. Απέστειλε χιλιάδες εμψυχωτικές επιστολές στους φαντάρους που πολεμούσαν στο μέτωπο και που αποστέλλονταν σ’αυτούς μαζί με τις κάλτσες και τα πουλόβερ ή με άλλες επιστολές που δημοσίευε με την υπογραφή «Αδελφή του στρατιώτη». Στο διάστημα 1939-1956, συνεργαζόταν με το περιοδικό «Κυπριακά Γράμματα» στο οποίο δημοσίευσε συνολικά 26 διηγήματά της. Επίσης εξέδωσε βιβλίο με χρονογραφήματα και άλλα βιβλία με διηγήματα και νουβέλλες. Τα έργα της απέσπασαν ευνοϊκές κριτικές από επιφανείς καλλιτέχνες της εποχής της.
ΝΙΚΟΣ ΠΑΝΤΕΛΙΔΗΣ
Γεννήθηκε το 1906 στη Λευκωσία και πέθανε το 1984. Θεωρείται ο κωμικός ηθοποιός του κυπριακού θεάτρου που με το έμφυτο ταλέντο του σκορπούσε το γέλιο. Ταυτόχρονα, διακρίθηκε και ως σκηνοθέτης. Θεωρείται ως ένας βασικός στυλοβάτης του κυπριακού θεάτρου. Αξιοσημείωτες, στη σταδιοδρομία του, ήταν οι επιθεωρησιακές παραστάσεις της δεκαετίας του 1960 στις οποίες συμμετείχε με το θίασο Παπαδημήτρη και το “Θίασο Γέλιου”, του οποίου υπήρξε ιδρυτής. Διέπρεψε και στον κινηματογράφο, συμμετέχοντας ως ηθοποιός σε έξι κινηματογραφικές ταινίες της εποχής του. Υπήρξε βασικό στέλεχος του Οργανισμού Θεατρικής Ανάπτυξης Κύπρου (Ο.Θ.Α.Κ.) στον οποίο συνενώθηκε το θεατρικό δυναμικό της Κύπρου μετά το 1961, παίζοντας σημαντικούς ρόλους σε αξιομνημόνευτες παραστάσεις. Συνεργάστηκε και με το Ρ.Ι.Κ, συμμετέχοντας στην εκπομπή “Θεατρικές αναμνήσεις” το 1972, σε κυπριώτικα σκετς, σε τηλεοπτικές σειρές κ.α. Έχαιρε μεγάλης εκτίμησης από τους συναδέλφους του, που τον ανέδειξαν Πρόεδρο του Σωματείου τους, και από όλο το θεατρόφιλο κοινό της Κύπρου.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Σ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ
Γεννήθηκε το 1869 στη Λεμεσό και πέθανε στην Αθήνα το 1939. Εμπνευσμένος άνθρωπος, με οράματα, αποφασισμένος σ΄ όλη του τη ζωή να προσφέρει στα κοινά τόσο της Κύπρου όσο και της Ελλάδας. Ίδρυσε την Πάντειο Σχολή Πολιτικών Επιστημών στην Ελλάδα, και διετέλεσε καθηγητής και πρώτος διευθυντής της. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού. Διετέλεσε, επίσης, Πρόεδρος του “Πατριωτικού Συνδέσμου Κυπρίων” στην Ελλάδα. Διετέλεσε Βουλευτής και κοσμήτορας της Βουλής των Ελλήνων και κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια για εκσυγχρονισμό του ελληνικού κράτους. Εκτός από την πολιτική του δράση, έχει να επιδείξει πλούσια δράση στη δημοσιογραφία, στη δικηγορία και στην εκπαίδευση. Το 1901 οργάνωσε, για προβολή της Κύπρου και της παράδοσής της, Κυπριακή Έκθεση στο Ζάππειο στην Αθήνα. Εξέδιδε στην Αθήνα την εφημερίδα “Μεταρρύθμισης” και λόγω της καυστικής αρθρογραφίας του ενάντια στον παλαιοκομματισμό έγιναν δύο ανεπιτυχείς απόπειρες κατά της ζωής του. Είναι συγγραφέας πληθώρας μελετών και λογοτεχνικών έργων με σπουδαίο, ταυτόχρονα, μεταφραστικό έργο.
ΠΑΥΛΟΣ ΞΙΟΥΤΑΣ
Γεννήθηκε στην Κάτω Πάφο το 1908 και πέθανε το 1991. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάστηκε ως εκπαιδευτικός σε πολλά σχολεία. Λόγιος, συγγραφέας πολλών έργων και λαογράφος, άφησε αξιόλογο έργο. Αποτελεί πολύ προοδευτική μορφή της εποχής του, που αγάπησε πραγματικά και έμπρακτα τον απλό άνθρωπο της Κύπρου. Υπήρξε εμπνευστής πρωτοποριακών για την εποχή του ιδεών. Σ΄ αυτόν οφείλεται η διάσωση των παροιμιών του κυπριακού λαού. Στο ογκώδες σχετικά τρίτομο έργο του συγκέντρωσε, παρουσίασε, ταξινόμησε και ανέλυσε περισσότερες από 1500 κυπριακές παροιμίες. Αναμείχθηκε ενεργά στα κοινά και αγωνίστηκε κατά της αγγλικής αποικιοκρατίας. Υπήρξε πρωτεργάτης στην ίδρυση της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών το 1936. Ασχολήθηκε ακόμα με μεταφράσεις έργων αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών το 1983 για την διατριβή του με τίτλο “Κυπριακή Λαογραφία των Ζώων”.
ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣ
Γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1904 και πέθανε στη Χαϊδελβέργη της Γερμανίας το 1971. Σπούδασε αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και αργότερα στη Σορβόνη και τη Λυών. Υπήρξε βοηθός έφορος του Κυπριακού Μουσείου σε ηλικία 25 χρόνων και αργότερα, από το 1951 μέχρι την αφυπηρέτησή του το 1963, διετέλεσε Διευθυντής του Τμήματος Αρχαιοτήτων Κύπρου. Μετά την αφυπηρέτησή του, δίδαξε σε Πανεπιστήμια της Αμερικής και στη Χαϊδελβέργη. Το πλούσιο ανασκαφικό του έργο άρχισε το 1951 και κάλυψε πολλά μέρη και αρχαιολογικούς χώρους της Κύπρου (Χοιροκοιτία, Φιλιά, Βουνί, Έγκωμη, Καλαβασός, Σωτήρα Λεμεσού). Τα πορίσματα των ανασκαφών του στην αρχαία Έγκωμη δημοσιεύτηκαν σε τέσσερις τόμους στη Γερμανία, μεταξύ των ετών 1969 – 1971. Έγραψε πολλά αρχαιολογικά άρθρα, μελέτες, πορίσματα ανασκαφών και έχει δώσει πάρα πολλές διαλέξεις για την προϊστορική Κύπρο σε πλείστα Πανεπιστήμια της Ευρώπης, των Η.Π.Α και άλλων χωρών. Υπήρξε κάτοχος πολλών τιμητικών τίτλων καθώς και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας της Χαϊδελβέργης.
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ
Γεννήθηκε στην Άχνα το 1909 και πέθανε το 1997. Εκπαιδευτικός, συγγραφέας, ερευνητής και λαογράφος. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Διακρίθηκε σ΄ όλα τα στάδια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας ως εκπαιδευτικός για τη σαφήνεια και τη μεθοδικότητα της διδασκαλίας του και αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους μαθητές του. Στο διάστημα 1960 – 1963, διορίστηκε ως πρώτος πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Κάιρο. Έδωσε πάρα πολλές διαλέξεις σε σωματεία, συλλόγους στη Κύπρο και το εξωτερικό, καθώς και σε Πανεπιστημιακά διεθνή συνέδρια σε θέματα λαογραφικά, ιστορικά, αρχαιολογικά, γλωσσολογικά, εκπαιδευτικά κ.α. Γιγαντιαίο είναι το συγγραφικό του έργο, που επικεντρώνεται στην Κύπρο και το οποίο τον έχει αναδείξει σε κορυφαίο πνευματικό δημιουργό. Ιδιαίτερα αξιόλογο είναι το πεντάτομο έργο του “Η Αρχαία Κύπρος εις τας Ελληνικάς Πηγάς”, που βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών και τον Ελληνικό Πνευματικό Όμιλο Κύπρου. Το 1965 αναγορεύτηκε σε διδάκτορα του Πανεπιστήμιου Αθηνών. Έτυχε και άλλων πολλών διακρίσεων, τόσο στην ιδιαίτερη του πατρίδα όσο και στο εξωτερικό.
ΛΟΪΖΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ
Γεννήθηκε το 1895 στην Πάφο και πέθανε το 1950. Λόγιος, ιστοριοδίφης και ερευνητής, παιδαγωγός και εκδότης, υπήρξε αξιόλογος πνευματικός και κοινωνικός παράγοντας στη γενέτειρά του, την οποία με την έντονη δραστηριότητά του κατέστησε αξιόλογο στην εποχή του πνευματικό κέντρο. Παρά το ότι σπούδασε νομικά, έχει να επιδείξει αξιολογότατη προσφορά στην κυπριακή ιστορική και φιλολογική έρευνα. Συνέγραψε αρκετές επιστημονικές μελέτες, εξέδιδε για 20χρόνια την εφημερίδα “Πάφος” και το ομώνυμο πνευματικό περιοδικό. Μνημειώδες είναι το έργο του για την ιστορία των ελληνικών γραμμάτων στην Κύπρο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Υπήρξε ιδρυτής, έφορος και αρχηγός του Σώματος Προσκόπων Πάφου. Ανέπτυξε και ποικιλότροπη εθνική δράση που ήταν πάντα συνυφασμένη με την εθνική επιβίωση του ελληνισμού στην Κύπρο. Υπήρξε δραστήριο μέλος της Επιτροπής Επαρχιακών Αγώνων Πάφου, του Εθνικού Συμβουλίου, καθώς και ιδρυτής και Πρόεδρος του Γυμναστικού Συλλόγου “Κόροιβος” και του Επαρχιακού Αρχαιολογικού Μουσείου της Πάφου.
ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
Γεννήθηκε στο Κτήμα της Πάφου το 1888 και πέθανε το 1949 στην Πάτρα της Πελλοπονήσου. Αποφοίτησε με άριστα από το Αρσάκειο Αθηνών και αμέσως μετά εργάστηκε ως εκπαιδευτικός στην Αμμόχωστο και αργότερα στη Λάρνακα ως Διευθύντρια του Σχολαρχείου της πόλης αυτής. Συνέχισε τις σπουδές της στη Γαλλία και με την επιστροφή της εργάστηκε στο Διδασκαλείο Θηλέων Λευκωσίας. Μετά τα Οχτωβριανά (1931), ανέλαβε τη Διεύθυνση της Αρσακείου Ακαδημίας Πατρών μέχρι το θάνατό της. Υπήρξε όχι μόνο η λαμπρότερη ελληνίδα εκπαιδευτικός της εποχής της, αλλά και σημαντική πνευματική φυσιογνωμία και λαμπρή φεμινίστρια στην οποία οφείλει πολλά η γυναικεία εκπαίδευση στην Κύπρο.
Σ' αυτήν καταλογίζεται η πρώτη γυναικεία εφημερίδα στην Κύπρο με την ονομασία “Εστιάδες”, που εξέδιδε μετά το 1915 και με την οποία ανέτρεψε κατεστημένες προκαταλήψεις και νοοτροπίες της εποχής της. Ταυτόχρονα, υπήρξε ιδρυτής γυναικείων σωματείων τόσο στην Αμμόχωστο όσο και στη Λάρνακα, με εθνικό, μορφωτικό και προοδευτικό σκοπό. Ανέπτυξε ταυτόχρονα, αξιόλογη συγγραφική δράση που αποτελείται από συγγράμματα, ποίηση, άρθρα και μελέτες φιλοσοφικού, ψυχαγωγικού και εκπαιδευτικού περιεχομένου.
ΠΟΛΥΞΕΝΗ ΛΟΪΖΙΑ
Γεννήθηκε στη Λεμεσό το 1855 και πέθανε το 1942. Διδάχτηκε τα πρώτα γράμματα στη Λεμεσό και αργότερα σπούδασε στη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη. Μετά το 1878 ήλθε στην Κύπρο και άρχισε την εκπαιδευτική της σταδιοδρομία, διακριθείσα για τις πολύτιμες υπηρεσίες της στην εκπαίδευση κοριτσιών. Διετέλεσε Διευθύντρια του Παρθεναγωγείου Λεμεσού (1878 – 1914) και καθηγήτρια θρησκευτικών (1914 – 23). Εκτός από τη σημαντική παιδαγωγική της δράση, πρόσφερε πολλά και ως φεμινίστρια στα κοινωνικά δρώμενα, συμβάλλοντας στη χειραφέτηση της γυναίκας. Ανέπτυξε πλούσια κοινωνική και πνευματική δράση. Ίδρυσε γυμναστήριο θηλέων στη Λεμεσό με την ονομασία “Παλλάδιον” και εξέδιδε στην περίοδο 1924 – 1936 ομώνυμο πνευματικό περιοδικό. Ίδρυσε επίσης το πρώτο γυναικείο σωματείο στη Λεμεσό. Θεωρείται η πρώτη Κύπρια λογοτέχνιδα που έζησε και δημιούργησε στην Κύπρο. Εκτός από την ποίηση, έγραψε θέατρο, σχολικά βοηθήματα και παιδαγωγικές μελέτες. Τα έργα της είναι, βασικά, εθνικού και παιδαγωγικού περιεχομένου, η δε ποίησή της είναι λυρική και πατριωτική. Η ψυχή της ήταν πάντα η Κύπρος και καρδιά της η γυναίκα και τα δικαιώματά της.
Ποσότητες:
€0,04: 550.000
€0,50: 550.000
€0,60: 550.000
€0,75: 550.000
€1,00: 550.000
€1,50: 550.000
Φ.Π.Η.Κ.:
€9,62: 7.000
